Osoby starsze, niedołężne, niepełnosprawne czy też po wypadkach, które doznały różnego rodzaju urazów, wymagają specjalnej opieki oraz sprzętu, który umożliwiłby im w miarę swobodne przemieszczanie się. Oprócz wózków inwalidzkich, które stanowią absolutną podstawę, na rynku pojawiają się coraz to nowsze, bardziej zaawansowane technologicznie urządzenia, dzięki którym możliwe jest znaczne ułatwienie codziennego życia zarówno osobom wymagającym pomocy, jak i ich opiekunom. Należą do nich m.in. wózki sanitarne.
Czym są wózki sanitarne?
Wózek sanitarny to urządzenie, które umożliwia samodzielne korzystanie z toalety oraz prysznica osobom niepełnosprawnym. Wózki sanitarne wykonywane są z odpornych na działanie wilgoci materiałów, które ponadto można łatwo zdezynfekować oraz wyczyścić, bez obaw, że ulegną zniszczeniu. Główna konstrukcja wózków sanitarnych stworzona jest zazwyczaj z metalu malowanego proszkowo lub stali nierdzewnej. Materiały te cechują się wysoką odpornością na korozję, co wydłuża żywotność sprzętu nawet przy intensywnym użytkowaniu w wilgotnym środowisku.
Urządzenia te wyposażone są w kółka, dzięki czemu możliwe jest wygodne przemieszczanie osoby niepełnosprawnej, nawet w niewielkich pomieszczeniach, gdzie zachodzi konieczność wielokrotnego manewrowania wózkiem. Średnica kół oraz ich rozmieszczenie wpływają bezpośrednio na zwrotność całej konstrukcji — mniejsze koła przednie ułatwiają obroty, podczas gdy większe tylne zapewniają stabilność podczas jazdy po nierównych powierzchniach.
Aby przekonać się, jak wyglądają tego typu urządzenia wysokiej jakości, można przejrzeć wózki sanitarne (różne modele) na innow.pl. Warto wiedzieć, że często są one wyposażone w dodatkowe funkcje oraz udogodnienia, dzięki którym możliwe jest idealne dopasowanie ich do potrzeb konkretnej osoby. Do takich udogodnień należą regulowane zagłówki, pasy bezpieczeństwa czy miękkie wyściółki siedziska, które zwiększają komfort podczas dłuższego użytkowania.
Zastosowanie wózków sanitarnych
Jak już wspomnieliśmy, wózki sanitarne umożliwiają osobom starszym, niepełnosprawnym lub w trakcie rekonwalescencji pourazowej samodzielne korzystanie z toalety lub prysznica. W związku z tym stanowią niezbędne wyposażenie wielu oddziałów szpitalnych, a także domów opieki. W szpitalach stosuje się je na oddziałach geriatrycznych, neurologicznych, ortopedycznych oraz rehabilitacyjnych — wszędzie tam, gdzie pacjenci mają ograniczoną sprawność ruchową, ale jednocześnie zachowują zdolność do samodzielnego siedzenia.
W domach opieki długoterminowej wózki sanitarne pozwalają na zachowanie większej autonomii podopiecznych, co wpływa pozytywnie na ich samopoczucie i godność osobistą. Samodzielne załatwianie potrzeb fizjologicznych bez konieczności ścisłej asyty opiekuna ma ogromne znaczenie psychologiczne dla osób starszych i niepełnosprawnych.
Dobrym rozwiązaniem jest również zakup wózka sanitarnego na użytek prywatny, jeśli osoba wymagająca opieki mieszka w swoim własnym domu, a pomagają jej najbliżsi lub zatrudniona jest wykwalifikowana opiekunka lub opiekun. Posiadanie takiego sprzętu w warunkach domowych znacząco ułatwia codzienną pielęgnację i higienę, zmniejsza ryzyko upadków w łazience oraz odciąża fizycznie osoby sprawujące opiekę. W momencie, gdy wózek przestanie być potrzebny, można go sprzedać lub oddać do instytucji, która na pewno dobrze taki dar wykorzysta — placówki charytatywne, fundacje wspierające osoby niepełnosprawne czy świetlice środowiskowe chętnie przyjmują tego typu sprzęt medyczny.
Zasada działania wózków sanitarnych
Dzięki temu, że wózki sanitarne są wykonane z materiałów odpornych na wilgoć, można bez obaw umieścić osobę siedzącą na takim wózku pod prysznicem. Wyglądem wózek sanitarny bardzo mocno przypomina wózek inwalidzki, jednak różni je wiele szczegółów konstrukcyjnych. Bardzo istotną różnicą jest np. to, że siedzisko wózka sanitarnego umożliwia załatwienie podstawowych potrzeb fizjologicznych. Niektóre modele wyposażone są w specjalny pojemnik zamocowany pod siedziskiem, który można wyjąć i opróżnić po użyciu, inne pozwalają na najazd na muszlę klozetową — wówczas konstrukcja siedziska jest otwarta, a kształt ramy umożliwia bezpieczne ustawienie wózka nad toaletą.
Do podstawowego wyposażenia wózków sanitarnych należą kółka (im bardziej zwrotne, tym lepiej), hamulce i blokada, która zapobiega przesuwaniu się wózka np. w trakcie siadania. System hamulcowy może być montowany na kołach tylnych lub na wszystkich czterech kołach jednocześnie — modele z blokami na każdym kole zapewniają wyższy poziom bezpieczeństwa, zwłaszcza na lekko pochyłych powierzchniach.
Dodatkowe udogodnienia, które powinien posiadać taki wózek, to wyjmowane poręcze, wysuwany podnóżek, a także regulowane podłokietniki. Wyjmowane poręcze ułatwiają przesadzanie pacjenta z łóżka na wózek lub z wózka na muszlę toaletową — wystarczy odpiąć jedną stronę, aby umożliwić łatwiejszy transfer boczny. Wysuwany podnóżek pozwala na dopasowanie pozycji nóg do wzrostu użytkownika oraz na zwiększenie przestrzeni do manewrowania przy wjeżdżaniu pod umywalkę czy wannę. Regulowane podłokietniki zapewniają wygodne oparcie dla rąk, a jednocześnie można je podnieść lub obniżyć w zależności od aktualnej czynności — na przykład podczas mycia rąk warto je podnieść, aby zapewnić łatwiejszy dostęp do umywalki.
Dodatkowe elementy konstrukcji poprawiające komfort
Wiele modeli wózków sanitarnych posiada także dodatkowe akcesoria, takie jak oparcie z regulowanym kątem nachylenia, które pozwala na lekkie odchylenie tułowia podczas odpoczynku lub podczas mycia włosów pod prysznicem. Niektóre wersje wyposażone są w zabezpieczające pasy biodrowe lub barkowe, które zapobiegają zsuwaniu się osoby z siedziska — jest to szczególnie przydatne w przypadku pacjentów z ograniczonym napięciem mięśniowym lub po udarze mózgu.
Siedziska mogą być wyściełane materiałem antybakteryjnym, który dodatkowo zabezpiecza przed rozwojem mikroorganizmów w wilgotnym środowisku. Materiały te są miękkie, przepuszczają wodę, szybko schną i można je łatwo wymienić w razie zużycia. Dzięki temu użytkownik nie odczuwa dyskomfortu związanego z twardym plastikowym siedziskiem, a jednocześnie sprzęt pozostaje higieniczny.
Wózki sanitarne a przystosowanie łazienki
Korzystanie z wózka sanitarnego wymaga odpowiedniego przystosowania łazienki. Minimalna szerokość drzwi powinna wynosić około 80 cm, aby umożliwić swobodny przejazd wózka. W kabinie prysznicowej pożądane jest posiadanie brodzika płaskiego lub kabiny typu walk-in, aby uniknąć progów utrudniających wjazd. Podłoga musi być antypoślizgowa — zarówno ze względu na bezpieczeństwo osoby na wózku, jak i opiekuna, który może pomagać w manewrowaniu sprzętem.
W przypadku toalet warto zainstalować dodatkowe uchwyty ścienne po obu stronach muszli klozetowej, które posłużą jako dodatkowe punkty podparcia podczas przesiadania się z wózka. Umywalka powinna być zamontowana na odpowiedniej wysokości, aby użytkownik wózka mógł bez przeszkód myć ręce i twarz bez potrzeby sięgania w górę.
Takie wózki w domach bardzo dobrze się sprawdzają, usprawniają opiekę nad osobą niepełnosprawną. Szkoda tylko, że są dość drogie… Czy można dostać na nie jakieś dofinansowanie?