Kompostownik – jak zrobić go samodzielnie?

Żyzna gleba to podstawa prawidłowego wzrostu roślin. Jeśli posiadasz własny ogród, zdecydowanie powinieneś pomyśleć o kompostowniku. Możesz do niego wrzucać wszystkie organiczne odpadki pojawiające się w domu. Mikroorganizmy zajmą się całą resztą, tworząc dla Ciebie doskonałą i darmową glebę. Zobacz, jak zrobić wszystko samodzielnie.

• Gdzie postawić kompostownik?
• Jaką wielkość kompostownika wykonać?
• Z jakiego materiału wykonać kompostownik?
• Jak układać warstwy w kompostowniku?

Gdzie postawić kompostownik?

Musisz wziąć pod uwagę kilka czynników. Z jednej strony powinieneś pamiętać o tym, że bez względu na Twoje uzdolnienia techniczne i artystyczne, kompostownik nigdy nie będzie ozdobą ogrodu. Również zapach unoszący się z niego nie zawsze będzie przyjemny. To jeden z powodów, dla których powinien się znajdować na obrzeżach działki.

Ponadto powinien się on znajdować w miejscu osłoniętym od wiatru i nadmiernego słońca. Te czynniki mogą bowiem przesuszać kompost, co utrudni działanie wszystkim organizmom odpowiedzialnym za stworzenie idealnej gleby. Pamiętaj również o tym, że podłoże, na którym będzie postawiony kompostownik, powinno przepuszczać wodę, by jej nadmiar mógł spłynąć na zewnątrz. W przeciwnym razie cała zawartość może zgnić.

Jaką wielkość kompostownika wykonać?

Specjaliści radzą, by kompostownik nie był zbyt wielki, a najlepiej żeby nie przekraczał 120 cm × 150 cm. Skąd te wymiary? Taka wielkość pozwala na odpowiedni przepływ powietrza. Brak tlenu doprowadza do gnicia resztek organicznych zamiast do powstania próchnicy. Jeśli chcesz przyspieszyć proces, możesz dokupić szczepionki mikroorganizmów naturalnie występujących w glebie.

Optymalnie jest również wykonać dwa lub trzy mniejsze kompostowniki zamiast jednego dużego. Dzięki temu możesz rotacyjnie napełniać kolejne pojemniki, podczas gdy w pozostałych odbywa się proces rozkładu. Taki system pozwala na ciągły dostęp do gotowego kompostu bez przerywania procesu w pozostałych kompostownikach.

Z jakiego materiału wykonać kompostownik?

Nasz kompostownik może być wykonany z drewna. W tym wypadku masz kilka możliwości. Jedną z nich jest wbicie czterech pali w ziemię, a następnie przymocowanie desek do boków powstałej konstrukcji, pamiętając o tym, by zostawić małe szpary, przez które wpływać będzie powietrze. Zamiast desek można również użyć metalowej siatki.

Innym sposobem jest zbicie skrzynki, której konstrukcja oparta jest na wyciętych deskach nachodzących na siebie i tworzących solidną konstrukcję. Dobrym pomysłem będzie również zbicie małej klapy, która ograniczy dostęp promieni słonecznych oraz ułatwi pobieranie gotowego kompostu z dolnych warstw.

Drewno należy odpowiednio zabezpieczyć przed wilgocią — najlepiej sprawdzą się deski z drewna modrzewiowego lub akacjowego, które naturalnie opierają się rozkładowi. Możesz również zastosować impregnaty ekologiczne, które nie będą szkodliwe dla mikroorganizmów w kompoście. Alternatywą dla drewna są gotowe kompostowniki plastikowe, które są trwalsze, lecz mniej estetyczne i gorsze pod względem cyrkulacji powietrza.

Jak układać warstwy w kompostowniku?

Należy pamiętać, żeby kolejne warstwy odpadków organicznych przesypywać kredą lub dolomitem. Warto również mieć na uwadze fakt, że jesienne odpadki, takie jak krzewy, gałęzie czy inne roślinne pozostałości zawierają mało azotu. W tym okresie powinniśmy więc dodawać do naszego kompostownika nawozu azotowego lub saletry.

Proces kompostowania opiera się na zrównoważonym stosunku składników bogatych w azot (materiały „zielone”) do składników bogatych w węgiel (materiały „brązowe”). Optymalny stosunek to około 1:2 lub 1:3 na korzyść materiałów brązowych. Zbyt duża ilość materiałów zielonych prowadzi do nieprzyjemnego zapachu, natomiast nadmiar brązowych spowalnia proces rozkładu.

Regularne mieszanie kompostu co 2–3 tygodnie znacząco przyspiesza proces rozkładu, dostarczając tlen do wnętrza pryzmy. Możesz to robić widłami lub specjalnym aeratorem do kompostu, który ułatwia napowietrzanie głębszych warstw bez konieczności przeładowywania całej zawartości.

Czego nie wrzucać do kompostownika?

Choć kompostownik przyjmuje większość odpadków organicznych, niektóre materiały absolutnie nie powinny się w nim znaleźć:

• mięso, kości, tłuszcze zwierzęce — przyciągają gryzonie i wywołują nieprzyjemny zapach
• odchody psów i kotów — mogą zawierać patogeny niebezpieczne dla człowieka
• rośliny chore lub porażone szkodnikami — przeniosą choroby na nowe uprawy
• nasiona chwastów — przetrwają proces kompostowania i rozkiełkują
• papier drukowany kolorową farbą — zawiera metale ciężkie
• popiół z węgla kamiennego — zawiera szkodliwe związki chemiczne

Kiedy kompost jest gotowy do użycia?

Gotowy kompost ma ciemnobrązowy kolor, sypką strukturę i przyjemny zapach leśnej ściółki. Proces kompostowania w warunkach domowych trwa zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy, w zależności od składu materiałów, wilgotności i częstotliwości mieszania.

Dzięki takiemu rozwiązaniu na pewno zmniejszysz problem składowania koszonej trawy lub innych codziennych odpadków. Jest to rozwiązanie ekologiczne i praktyczne. Docenisz to na wiosnę, kiedy zaczniesz sadzić kolejne rośliny w ogrodzie. Ponadto glebę z kompostownika można również z powodzeniem wykorzystać do kwiatów doniczkowych w domach.