Kredyt a pożyczka – czy są jakieś różnice?

Kredyt i pożyczka są bardzo często ze sobą mylone i traktowane na równi. Jednak mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że nie można stawiać ich obok siebie ponieważ dzieli je naprawdę wiele. Jest to niezwykle ważne dla wszystkich, którzy planują skorzystanie z jednego z tych sposobów dofinansowania, aby mogli wybrać najkorzystniejszą dla siebie ofertę. W poniższym artykule przedstawiamy podstawowe różnice między kredytem a pożyczką.

Charakterystyka kredytu bankowego

W przeciwieństwie do pożyczek kredyty mogą być udzielane tylko i wyłącznie przez banki, a o zasadach ich udzielania decydują przepisy prawa bankowego. Powszechnie uznawane są za bezpieczniejsze od pożyczek ponieważ wiążą się z licznymi formalnościami, co w oczach kredytobiorców zwiększa ich zaufanie.

Czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosku jest znacznie dłuższy, a osoba składająca takie podanie musi spełnić wiele warunków, jak również liczyć się z ewentualną decyzją odmowną. Bank weryfikuje przede wszystkim:

• stabilność i regularność dochodów wnioskodawcy
• historię kredytową w bazach BIK i ERIF
• dotychczasową obsługę zobowiązań finansowych
• stosunek miesięcznych rat do dochodów gospodarstwa domowego
• formę zatrudnienia i staż w obecnym miejscu pracy

Wartość kredytu znacznie przewyższa wartość pożyczki oraz czas jego spłaty jest znacznie dłuższy. Szczególnie kredyty mieszkaniowe i hipoteczne to zobowiązanie rozłożone nawet na kilkadziesiąt lat.

W przypadku umowy kredytowej bank przekazuje kredytobiorcy określoną sumę pieniężną do jego czasowej dyspozycji, ale nie stają się one jego własnością w sensie prawnym. Wiąże się to z obowiązkiem wykorzystania kwoty kredytu na ściśle określony w umowie cel – zakup mieszkania, budowę domu, remont nieruchomości czy refinansowanie wcześniejszych zobowiązań.

Wyjątek stanowią kredyty konsumpcyjne i gospodarcze, które udzielane są na pokrycie bieżących wydatków kredytobiorcy bez konieczności szczegółowego rozliczania sposobu wykorzystania środków. Przedmiotem kredytu mogą być tylko środki pieniężne, wypłacane wyłącznie w formie bezgotówkowej przelewem na konto.

Od przydzielenia kredytu bank pobiera prowizję, a od jego wykorzystania nalicza oprocentowanie, określone wcześniej w umowie kredytowej. Wysokość prowizji zazwyczaj mieści się w przedziale od 0% do 5% kwoty udzielonego finansowania. Niekiedy warunkiem udzielenia kredytu jest wniesienie wkładu własnego – szczególnie przy kredytach hipotecznych może to być nawet 10-20% wartości nieruchomości.

Specyfika pożyczki

Pożyczki może udzielić każdy – nie tylko instytucja zajmująca się takim wsparciem finansowym (biura kredytowe, firmy pożyczkowe), ale i osoba fizyczna (sąsiad, członek rodziny, znajomy). Umowa pożyczki może mieć zarówno formę pisemną jak i ustną, choć przy kwotach przekraczających 1000 złotych zalecana jest forma pisemna ze względów dowodowych.

Nie jest wymagany wkład własny ani szczegółowe zbadanie zdolności kredytowej według standardów bankowych. W drodze umowy pożyczki właścicielem udzielonej sumy pieniężnej staje się automatycznie pożyczkobiorca, a pożyczkodawca nie może ingerować w sposób jej wykorzystania. Przedmiotem pożyczki nie są jedynie środki pieniężne, ale także inne przedmioty materialne takie jak:

• samochód lub inny pojazd mechaniczny
• elektronarzędzia i sprzęt budowlany
• urządzenia elektroniczne i AGD
• maszyny rolnicze
• przedmioty kolekcjonerskie lub dzieła sztuki

Udzielenie pożyczki prywatnej jest całkowicie nieodpłatne w sensie prowizyjnym, choć strony mogą umówić się na oprocentowanie zwracanej kwoty. Pożyczkobiorca nie musi podawać konkretnych powodów, dla których zmuszony jest ją zaciągnąć i może z niej swobodnie korzystać. Przedmiot pożyczki, niezależnie czy jest to suma pieniężna czy inny przedmiot materialny, udostępniany jest w zasadzie tego samego dnia.

Pożyczki udzielane są zazwyczaj na niskie kwoty – w przypadku tzw. chwilówek największa kwota pożyczki rzadko przekracza 5000 zł przy pierwszym zaciągnięciu zobowiązania. W takich wypadkach okres ich spłaty wydłużony jest zazwyczaj do około 30-60 dni. Takie pożyczki udzielane są niemal każdemu posiadającemu pełną zdolność do czynności prawnych, a wnioski o ich udzielenie rozpatrywane są w bardzo krótkim czasie – często w ciągu kilkunastu minut.

Nie jest wymagane żadne zaświadczenie o zarobkach ani szczegółowe informacje na temat historii kredytowej, choć firmy pożyczkowe sprawdzają zazwyczaj bazy dłużników i mogą odmówić finansowania osobom figurującym w rejestrach zaległości płatniczych.

Wspólne cechy obu produktów

Jak widać, różnice między kredytem a pożyczką są bardzo duże i dotyczą niemal każdego aspektu – od instytucji udzielającej finansowania, przez procedurę weryfikacji klienta, aż po formę przekazania środków i możliwość ich wykorzystania. Łączy je jednak podstawowa funkcja – zarówno kredyty jak i pożyczki są sposobem finansowania większych zakupów lub nieprzewidzianych wydatków.

O dzielących ich różnicach powinien wiedzieć każdy, kto potrzebuje zastrzyku gotówki, aby skorzystać z najlepszej i najdogodniejszej oferty dopasowanej do jego sytuacji życiowej i finansowej. Trzeba rozumieć specyfikę obu produktów oraz jakie zagrożenia płyną z wzięcia kredytu czy pożyczki, aby móc podejmować świadome i w pełni przemyślane decyzje dotyczące własnych finansów i przyszłości gospodarstwa domowego.