Najwyższe maszyny budowlane

Zabudowa współczesnych miast staje się coraz bardziej zwarta i znacznie trudniej jest znaleźć miejsce do budowy kolejnych budynków, zwłaszcza w dobrych lokalizacjach. Z tego powodu już od stu lat żyjemy w erze drapaczy chmur. Staramy się budować coraz wyżej i wyżej, ale rosną nie tylko same budowle, lecz również urządzenia, które są niezbędne do ich stawiania — żurawie budowlane.

Do czego służą żurawie budowlane?

Wysokie maszyny budowlane wykorzystywane są jednak nie tylko przy wznoszeniu wieżowców. Ogromny wpływ na ich rozwój ma również ekologia. Chodzi oczywiście o budowę coraz wyższych wiatraków. Im wyżej, tym silniejszy wiatr, a tym samym więcej energii, którą można uzyskać bez zanieczyszczania środowiska. Największe wiatraki potrafią osiągać nawet 130 metrów, a to oznacza, że żuraw musi być od nich jeszcze wyższy, by móc zamontować wszystkie turbiny i łopaty. Podobne wyzwania pojawiają się przy obsłudze platform wiertniczych czy mostów — wszędzie tam, gdzie wysokość i masa przesuwanych elementów wymuszają zastosowanie specjalistycznego sprzętu.

Żuraw wieżowy

Jest to rodzaj, który przychodzi nam pierwszy na myśl, kiedy myślimy o różnego rodzaju budowach. Wykorzystuje się go szczególnie wtedy, gdy brak miejsca na klasyczne dźwigi, a także, gdy potrzebujemy sprzętu o dużej sile udźwigu i długim ramieniu. Żuraw wieżowy jest kotwiczony w fundamentach budynku, a następnie kolejne jego elementy, najczęściej w ciągu jednego lub dwóch dni, są dołączane, tworząc przydatne i jednocześnie monumentalne urządzenie.

Montaż i zasada działania

Do zawieszenia ramienia niezbędny jest dźwig lub drugi żuraw. Wszystkie prace muszą być wykonane ręcznie przez pracowników wysokościowych. Niektóre żurawie mogą „rosnąć” w miarę zwiększających się potrzeb. Jest to możliwe dzięki specjalnej klatce, która umożliwia dokładanie kolejnych elementów konstrukcyjnych bez konieczności demontażu całej maszyny. Ważnym aspektem pozostaje stabilność całej konstrukcji — błędy na etapie kotwiczenia mogą prowadzić do niebezpiecznych wychyleń podczas pracy na dużej wysokości.

Montaż na wysokich kondygnacjach

W przypadku drapaczy chmur spotykamy się również z montowaniem żurawi na znacznie wyższych kondygnacjach. Z takim zabiegiem mieliśmy do czynienia między innymi podczas budowy wrocławskiego Sky Tower. Żuraw umieszczony na poziomie 30.–40. piętra pozwala uniknąć nadmiernej wysokości wieży i związanych z nią problemów z wiatrem czy balastem.

Żuraw samochodowy

Nie zawsze jednak są to urządzenia statyczne. Często zdarza się, że żuraw zamontowany jest na specjalnym rodzaju samochodu ciężarowego, który umożliwia szybki transport z miejsca na miejsce. Możliwość przemieszczania sprzętu bez dodatkowych naczep czy platform transportowych sprawia, że firma transportowa może obsługiwać kilka placów budowy w ciągu jednego dnia.

Konstrukcja i stabilność

Samochód posiada wzmocnione podwozie, a także specjalne podpory, których zadaniem jest zapewnienie odpowiedniej stabilności podczas prac wysokościowych. Niestety, czasami zdarzają się wypadki, które wynikają z nieprawidłowego oszacowania wagi podnoszonego przedmiotu w stosunku do długości wysuniętego ramienia. Operator musi dysponować tabelami obciążeń i przestrzegać limitów dla każdej konfiguracji wysięgnika.

Przykłady największych modeli

Wśród tych maszyn możemy spotkać prawdziwe kolosy, takie jak Liebherr LTM 11200-9.1, który potrafi podnieść nawet 1200 ton, a jego wysokość wysięgnika sięga aż 170 metrów. Tego typu urządzenia wykorzystywane są przy montażu elementów mostów, segmentów wież elektrowni czy ciężkich prefabrykatów betonowych.

Żuraw portowy

Współczesny transport morski nie byłby tak efektywny, gdyby nie nowoczesne żurawie portowe, które potrafią szybko załadować, jak i rozładować statki pełne ciężkich kontenerów. Miasta portowe mają nawet kilkadziesiąt tego rodzaju urządzeń. Montowane są one głównie na szynowym podwoziu, by móc w pełni dopasować się do niezbędnych zadań załadunkowych.

Rodzaje żurawi portowych

• Żuraw bramowy kontenerowy (STS) — obsługuje kontenerowce, sięgając ponad 60 metrów wysokości
• Żuraw przeładunkowy typu RTG — porusza się po szynach w terminalach lądowych
• Żuraw mobilny na kołach (MHC) — elastyczny, stosowany przy mniejszych nabrzeżach
• Żuraw przeładunkowy typu RMG — automatyczny system do składowania kontenerów w głąb placu

Automatyzacja portów sprawia, że część żurawi kierowana jest zdalnie lub pracuje w pełni autonomicznie, co zwiększa bezpieczeńство i wydajność operacji przeładunkowych.

Żuraw pływający

Prawdziwą ciekawostką jest natomiast żuraw pływający, który zamontowany jest na specjalnym pontonie lub w przypadku większych urządzeń na statkach. Takie żurawie sprawdzają się wszędzie tam, gdzie standardowy żuraw portowy nie może dotrzeć, np. przy budowie wszelkiego rodzaju platform wiertniczych, offshore’owych farm wiatrowych czy segmentów mostów. Największe jednostki — jak Thialf czy Saipem 7000 — potrafią unieść ponad 14 000 ton, co czyni je niezastąpionymi przy montażu podmorskich konstrukcji naftowych i gazowych.

Zastosowania specjalistyczne

Żurawie pływające wykorzystywane są również przy ratownictwie morskim — podnoszeniu wraków, stabilizacji uszkodzonych statków czy wydobywaniu dużych elementów z dna morskiego. Dzięki możliwości precyzyjnego balastowania i dynamicznego pozycjonowania, operator może pracować nawet w trudnych warunkach falowych i prądowych.